Đenero: Vučićev režim prema Crnoj Gori ponavlja scenario iz 2016. – retorika iz pokušaja državnog udara

Politički analitičar iz Hrvatske Davor Đenero za Portal ETV kaže da je oštrina retorike usmjerene protiv Crne Gore u Srbiji direktno proporcionalna napretku koji Crna Gora ostvaruje na putu evropskih integracija.

– Oštrina retorike neprijateljske prema Crnoj Gori, koja se u Srbiji ‘razmahala’ u danima kad je Crna Gora obilježavala dvadesetu godišnjicu obnove državnosti, a dodatno se zaoštrila u vrijeme Samita EU – Zapadni Balkan u Tivtu, razmjerna je napretku Crne Gore u evropskoj integraciji. Ponavlja se situacija iz 2016. godine, kada su Srbija i Rusija, želeći da zaustave proces pristupanja Crne Gore NATO savezu, na dan parlamentarnih izbora 16. oktobra 2016. pokušali, u organizaciji BIA i SVR, i uz pomoć kvislinških snaga u Crnoj Gori, da izvedu državni udar i spriječe formiranje proevropske i evroatlantske administracije – navodi on.

Kako dodaje, Aleksandru Vučiću je jasno da, ukoliko Crna Gora, koja je već članica NATO saveza, uskoro završi pristupne pregovore sa Evropskom unijom i nakon toga postane punopravna članica, cijeli projekat obuhvatanja ove suverene države u okvir ‘Velike Srbije’, koja je sada putinovski rebrendirana u ‘srpski svijet’, definitivno propada.

– Oni koji u Crnoj Gori misle da je riječ samo o retorici namijenjenoj domaćoj publici u Srbiji, pred kojom tamošnji autoritarni režim želi da opravda vlastite neuspjehe u vanjskoj politici, koji se još jasnije vide kada uspjeh Crne Gore posluži kao ogledalo, ozbiljno griješe. Riječ je o tome da je režim u Beogradu još od početka godine, koristeći prije svega Milana Kneževića i njegovu relativno marginalnu stranku, počeo da uspostavlja socijalnu dinamiku koja bi trebalo da zaustavi pristupne pregovore – smatra Đenero.

Dobro je, kaže, to što je u takvim okolnostima premijer Milojko Spajić počeo da govori o koncentracionoj vladi, odnosno o mogućnosti da se u izvršnu vlast pozovu sve istinski proevropske političke opcije i formira čvrsta proevropska većina koja ne bi bila osjetljiva na marginalne velikosrpske udare uz pomoć ‘uobičajenih sumnjivaca’, onih koji su već jednom učestvovali u udaru na evroatlantski identitet Crne Gore.

– Vučić je slanjem grupe koja je snažno podsjećala na njegove operativce koje je u Banjskoj na Kosovu u septembru 2023. predvodio Radoičić, odnosno ljudi nalik onima koje je čarter avionom poslao u Tivat kao svoju prethodnicu, jasno pokazao da je spreman da ide ‘do ruba i preko ruba’ crvenih linija – ocjenjuje Đenero.

Prema njegovim riječima, jedini racionalan odgovor na takvu politiku jeste stvaranje snažne proevropske koalicije, ali i taktika ‘gromoglasnog ignorisanja’ ispada Aleksandra Vučića, Ivice Dačića i ostalih nosilaca autoritarne vlasti u Beogradu.

– Time što se nalazi nadomak zatvaranja pristupnih pregovora, Crna Gora je jasno pokazala da više ‘ne igra u istoj ligi’ sa Vučićevim autoritarnim režimom. Veoma je važno što se crnogorska administracija uoči Samita u Tivtu nije odazivala na političke provokacije i ispade iz Beograda, jer svaki odgovor na takve provokacije samo nepotrebno otvara prostor za nove besmislene napade na Crnu Goru – kaže on.

Konstatuje, sa Vučićem dijalog nije moguć.

– Dobro je što ga crnogorski predstavnici u Tivtu nijesu ni pokušavali otvoriti i što nijesu reagovali na direktne provokacije, poput odbijanja protokolarnog dočeka prilikom ulaska stranog predstavnika u suverenu državu. Ne treba reagovati ni na ispade Vučićevog saradnika zaduženog za Ministarstvo vanjskih poslova, niti ostalih predstavnika režima – ocjenjuje.

Problem je, između ostalog, i u tome što su diplomatske službe često veoma površne, pa svaki ovakav ispad tumače kao odgovornost obje strane.

– Ignorisanje provokacija jedini je način da se jasno pokaže ko zaista snosi odgovornost za probleme u bilateralnim odnosima – ocijenio je Đenero za Portal ETV.