UKIDANJE ČOVJEKA

UKIDANJE ČOVJEKA

Čedomir MAROVIĆ

Na opasnost ukidanja čovjeka i urušavanje temelja njegove moralnosti ukazao je britanski naučnik  K.S Luis davne 1943 godine. Sada u posve novom vremenu, to pitanje maštovito aktuelizuje i produbljuje, poznati crnogorski sociolog i naučnik, Nikšićanin mr. Željko Rutović.

Prebukiranost Domova starih u Crnoj Gori postaje sve veći problem ljudi trećeg starosnog doba. Na drugoj strani, moćna digitalne industrija, vještačka inteligencija, robotizacija i druge moćne tehnologije, čine, da u dogledno vrijeme društvu neće biti potreban čovjek tradicionalnog kova i duhovnih vrijednosti. Ova činjenica  će prouzrokovati  ukidanje čovjeka kakvog smo imali u prošlosti, kažu sociolozi.

Tendencije ovakvog narativa dovešće do velikih ljudskih lomova i dilema, u kojem će najveće povrede doživjeti  ljudi trećeg starosnog doba, kojim prema sadašnjim saznanjima sve brže  klizi tlo  pod nogama.

Danas,  lista čekanja  invalidnih i starih lica za kolektivnim smještajem  raste geometrijskom progresijom. Tako u Domu starih u Podgorici čeka smještaj više stotina   ljudi trećeg doba,  od kojih mnogi  neće dočekati  dan da dobiju željeni kutak. Manje više slična je situacija  u Domovima starih u  Nikšiću i Bijelom polju, stim što Dom starih u Risnu gradi savremen objekat kojim će u dogledno vrijeme riješiti svoje narasle problem.

Da li resorno ministarsrvo i Opštine posjeduju Programe izgradnje objekata za smještaj starih ljudi u drugim gradovima u Crnoj Gori, nije poznato? Tako, naspram istaknutih, problema ima se utisak da država nema strategije i plana, kako  rjršavati ovaj socijalni i etički problem generacije na zalasku, koji su zaslužili da svoje poslednje životno dane  provedu u  koliko toliko  humanim uslovima.

Mlada generacija  suočena je sa krupnim problemima poslovne,  društvene i porodične prirode, čime  u opštoj trci za novcem, gubi moć da starim ljudima – roditeljima ili bliskim rođacima, obezbijedi human život u nekom Domu za stare. Logično,  zbog ovakve situacije trpe ogromnu štetu, kako oni koji sa mukom obezbjeđuju brigu za ostarelim licima, tako i društvo, zbog čega i jedni i drugi živi u nekoj vrsti raspeću  između životnih potreba    i zlehude sudbije ljudi trećeg doba.

Na drugoj strani, naučnici ukazuju na opsnost ukidanja čovjeka i urušavanja temelja njegove svijesti i moralnosti. Savremeni čovjek prema tvrdnji sociologa,   prinuđen je da redefiniše svoju poziciu u društvu, gdje  čovjek  sadašnjosti  postaje „dopunjeno“ ljudsko biće, duhovno siromašno vrijednostima, na kojima je vjekovima počivao život čovjeka,  pri čemu njegov  duh i sposobnosti nemilosrdno preuzima mašina.

Konačno, novoj civilizaciji kulture zaborava, treba čovjek bez sjećanja, čovjek koji ne pamti i koji ne misli, kaže sociolog Rutović. „Čovjek koji misli, koji se sjeća i pamti v i š a k  je i opasan, zato ga treba nadzirati i kontrolisati“.

Sve u svemu, davno smo ušli u sferu usamljnih i životno beznadežnih  ljudi, što  djeluje pogibeljno, ne samo na pojedinca, već na društvo kao cjelinu, pri čemu je starom čovjeku takoreći   „uskraćena“ životna vertikala koja daje smisao životu, koji  svoje „ostrvo spasa i slobode“ vide jedino u kolektivnom smještaju koji je država  dužna   da mu obezbijedi.

Međutim, umjesto razvoja nove socijalne politike u ovoj oblasti i adekvatne infrastrukture namijenjene ljudima starosne dobi, stoje krupne barijere, koje ne samo  da drmaju moral  društva, već čovjeka pretvaraju u „potrošenu robu“, pri čemu bi bilo najbolje da što prije dođe dan, kada mora kupiti  kartu u jednom pravcu!?

Aktuelno