“NOVAC NA PRODAJU” Irene Vujanović u podgoričkoj galeriji “Most”

IRENA VUJANOVIĆ
Slike, galerija „Most“, Podgorica 16.07.2026.

Najstarija, privatna galerija „Most“, priredila je u Podgorici, jula mjeseca ove godine, samostalnu izložbu, najnovijih likovnih ostvarenja, multimedijalne umjetnice – Irena Vujanović iz SAD-a. Uvažena umjetnica Vujanović, porijeklom iz Crne Gore, predstavila se publici sa petnaest likovnih radova na španovanom platnu, pod nazivom „Novac na prodaju“, veličine (150×70), nastalih posljednjih godina. Umjesto standardnih naziva, svako ostvarenje, označeno je nadahnutim poetskim zapisom umjetnice. Izložbu prati katalog sa uvodnim tekstom, slikara i publiciste Liberta Slovinića. Aktuelnu likovnu prezentaciju u Podgorici, pred brojnom publikom, nadahnuto je otvorio crnogorski književnik Dragan Mitov Đurović.

Irena Vujanović je  rođena u Beogradu. Završila je Srednju muzičku školu u rodnom gradu. U državi Ilinois, u gradu Evanstonu, završila je Umjetničku likovnu školu. Studirala je određeno vrijeme u Beogradu i Moskvi. Magistrirala je, doktorirala i specijalizirala Audio-fiziologiju na Univerzitetu Nort-vestern u Čikagu. Duže vremena se bavila naučnim radom. Bila je gostujući profesor na Univerzitetu. Više od tri decenije živi i stvara u Americi. Duže vrijeme je pohađala Art studio, poznatog američkog slikara Sava Rakočevića. Iako naučnica, prevladala je velika ljubav prema likovnoj umjetnosti. Vremenom je dobila status slobodne umjetnice i postala član ULUPUDS-a. U daljem stvaralačkom radu, opredijelila se sasvim za – vizuelne umjetnosti. Na početku stvaralačkog puta, bavila se klasičnim likovnim disciplinama: crtežom, akvarelom i uljanim slikarstvom. Izlagala je na više međunarodnih izložbi i salona. Za svoj kreativni rad, dobila je brojne nagrada i priznanja.

Istražujući i stvarajući na likovnom planu, postala je samostalna, multimedijalna umjetnica. Kreirala je vremenom svoj inovirani likovni kredo, novi koncept – „Resetivizam“. Sintetisala je više grana umjetnosti: Vizuelnu – Muzičku – Baletskui Poetsku. Počela je da se intenzivno bavi digitalnim stvaralaštvom. Tokom rada, izmijenila je podlogu za svoje kreativno stvaralaštvo. Preparirano platno i papir, ustupili su mjesto hladnom i čvrstom elektronskom ekranu. Tim postupkom, otpočela je da raspolaže kompletnim, sunčevim, kolorističkim spektrom i brojnim digitalnim alatima – za kreiranje likovnih sadržaja – crtanje i slikanje. Godine (2025), nastali su njeni brojni multimedijalni, digitalni radovi. Priredila je izložbe „Ciganski ćilim“ u Beogradu. „Novi krug u spirali uma“, predstavila je u Nišu i Rimu. Godine (2026), nastaje novi ciklus ostvarenja „Deset godina bez Dejvida Bouvija“. U Italiji, uLeću, predstavila je novu seriju digitalnih ostvarenja „Život je cirkus, cirkus je život“. Novim konceptom „Resetivizam“, potencira resetovanje optikalnog i spajanje više umjetničkih disciplina: likovne, performansa, poezije.

Ireni Vujanović je u mladosti, poezija postala draga i bliska. Oduševljavala se poezijom Garsija Lorke, španjolskom muzikom, gitarama, melodijama, ritmom, stepovanjem, kastanjetama, plesom. Privlačio je poeta Sergej Jesenjin i njegova lirska poezija. Zadivljena je bila slavnim kompozitorom Petrom Ilićem Čajkovskim, njegovom muzikom i baletom Labudovo jezero. Kao djevojka počinje da pravi prve baletske korake. Okupiraju ju je scenski nastupi čuvene balerine Maje Pliseckaje. Zamišlja sebe kao igračicu na scenskom podijumu. Duže vrijeme, uspješno se bavi poezijom. Svoje nadahnute poetske pasaže, vješto inkorporira sa digitalnim likovnim varijacijama. U funkcije je stalno njennovi koncept „Resetivizam“. Kreira sintezu više grana umjetnosti: Likovne, Muzičke, Poetske, Plesačke. Kreće u svojevrsne igrokaze, stvara produhovljene performanse. Snovi iz mladih dana postaju stvarnost.

Digitalno stvara nove likovne sadržaje, integriše ih sa muzičkim melodijama i ritmovima, a sve je građeno na dubinskoj, poetskoj potki, kao osnovnoj bazi. Na nekim svojim ranijim digitalnim ostvarenjima, multimedijalna umjetnica je dodatno intervenisala klasičnim slikarskim postupkom. Širokim četkama, valjkom i sunđerom, smirivala je razigrane djelove pozadina. Širokim potezima, klasičnom, akrilnim bojenim supstancama, potencirala je razigrano, centralno – hromatsko jezgro eksplikata. Uočljivo je da ti eksplikati, djeluju kompaktnije i smirenije. Međutim, sa sigurnošću se može zaključiti da multimedijalna umjetnica Irena Vujanović, posjeduje solidna znanja i značajno iskustvo iz likovnih oblasti. Ona izuzetno sigurno vlada kompozicionim i vizuelnim zakono – mjernostima. Crtež joj je siguran i razigran, hromatska skala bogata i harmonična, a valerski raspon vrlo bogat i fluidan.

Na njenim brojnim raspjevanim i rascvjetanim ostvarenjima, sasvim je prisutna ukupna vizuelnost. Jedino nedostaje bogati raspon neposredne – taktilnosti. Sasvim logično, jer ravan i hladan ekran, barem za sada, nije u mogućnosti da ponudi, niti stvaraocima, niti posmatraču – reljefnost, hrapavost, fakturalnost. Međutim, kada se ostvarenja percipiraju sa određene distance, ti nedostaci nijesu osjetilni, niti evidentni. Umjetnica takve nedostatke, uspijeva da nadomjesti izborom aktuelnih temata, upravo kao u aktuelnoj eksplikaciji, pod nazivom – Novac na Prodaju! Preporučujem zainteresovanim konzumentima, da sa pažnjom pogledaju izložene radove, ove multimedijalne umjetnice iz SAD-a.

Liberto Bob SLOVINIĆ,
Slikar, publicista i pisac