Dikan KANKARAŠ: KAKO JE CRNOGORSKA SESTRA SA VUČJEG DOLA POSTALA NAJPOZNATIJA SRPSKA SLIKA

Povodom 150 godina godina od veličanstvene bitke na Vučjem dolu, jedinstvene u istoriji ratovanja (1876. god), u kome je crnogorska vojsta porazila višestruko brojniju i opremljeniju tursku vojsku, Miodrag Dikan Kankaraš, autor dokumentarnih filmova, promotivnih spotova, kompanijskih videa i kreativnih kampanja uradio je dokumentarni film  „Sestra na Vučjem dolu” (originalni naziv je Crnogorka na Vučjem dolu). Film istražuje intrigantnu istorijsku pretpostavku – da li čuvena slika „Kosovka djevojka” zapravo prikazuje događaje i junakinje sa Vučjeg dola iz 1876. godine. 

Inspirisan velikom crnogorskom pobjedom na Vučjem Dolu 1876. godine nad daleko nadmoćnijom turskom vojskom, Ferdo Kikerec slika Crnogorsku sestru na Vučjem Dolu koja pomaže ranjenom Crnogorcu.

Srpski slikar Uroš Predić po uzoru na Ferdu Kikereca slika Kosovku devojku 1919. godine. Obratite pažnju na detalje slike. Na originalnoj slici je Crnogorac u crnogorskoj nošnji, a znamo da naši preci nijesu učestvovali na kosovskom boju 1389. godine.

Ferdo Kikerec (1845-1893) je bio hrvatski slikar, ilustrator događaja iz istorije, koji je tokom boravka u Crnoj Gori ostavio o njoj značajan trag u svojim djelima.

Pobjeda na Vučjem Dolu nad daleko nadmoćnijom turskom vojskom odjeknula je Evropom. O velikoj pobjedi pišu konzuli evropskih dvorova i skreću pažnju evropskoj diplomatiji na malu, ali nepokornu Crnu Goru. Tako je engleski premijer Gledston rekao: ‘Junaštvo Crnogoraca prelazi junaštvo starih Helena’. Da je bitka zaista bila teška, pokazuje i veliki broj poginulih istaknutih turskih starješina kao: Selim-paša, Ali-beg Rizvanbegović, Derviš aga Ljutović, Hadži Muri Bej, komandant carske garde, mostarski muftija, i 168 nižih oficira. Rane su zadobili, Muhtar-paša i Mustaj paša, a zarobljen je Osman paša i 300 nizama.

Film Dikana Kankaraša

Godine 1879. hrvatski slikar Ferdo Kikerec, kao očevidac bitke, naslikao je Sestru na Vučijem Dolu, inspirisanu crnogorskom pobjedom nad osmanskom vojskom. 40 godina kasnije, 1919. Uroš Predić slika Kosovku djevojku. Uporedite dvije slike. Isti osnovni motiv. Žena koja napaja ranjenika. Slična kompozicija, slična dramaturgija. Ali se mijenja priča. Crnogorska junakinja postaje Kosovka djevojka. Bitka na Vučjem Dolu postaje Kosovo. Crnogorski istorijski događaj dobija mjesto u srpskom nacionalnom vizuelnom narativu.

Predićeva slika zatim ulazi u srpske udžbenike, čitanke, muzeje, poštanske marke i kolektivno pamćenje, postajući vjerovatno najpoznatija likovna predstava kosovskog predanja. To ne znači da je Predić stvorio kosovski mit. Kosovsko predanje postojalo je vjekovima.

Ali njegova slika je postala njegovo najprepoznatljivije vizuelno lice. Zato ostaje pitanje: zašto se gotovo nikada ne govori o slici koja joj je prethodila više od 40 godina?

Dikan Kankaraš gost E TV povodom filma KAKO JE CRNOGORSKA SESTRA SA VUČJEG DOLA POSTALA NAJPOZNATIJA SRPSKA SLIKA