Studentska lista preuzima kormilo: Ovo su procedure i rokovi za konstituisanje Skupštine i formiranje nove Vlade Srbije
Pobuna koja je prije dvije godine počela tišinom završila se glasnom i ubedljivom pobjedom Studentske liste na parlamentarnim izborima u Srbiji održanim 25. oktobra. Aleksandar Vučić, doskorašnji predsjednik Srbije, priznao je poraz. Sagovornik Nove naglašava da iako djeluje, nakon velikog slavlja i nakon priznanja poraza od strane Aleksandra Vučića, da su izbori završeni, još uvijek niije tako, te da postoji niz koraka, propisanih Ustavom i zakonom, do formiranja vlasti. Nova.rs vam donosi tačne rokove za konstituisanje novog saziva Skupštine Srbije, a potom i formiranje Vlade.
Već se zna da će novi saziv Skupštine činiti poslanici Studentske liste-Studenti pobeđuju, Ujedinjene Srbije-Aleksandar Vučić i manjinskih lista. U parament ulaze četiri manjinske liste sa ukupno šest mandata.
Prema preliminarnim rezultatima RIK-a, Studentska lista imaće 140 mandata (2.267.615 glasova, odnosno 52,71 odsto), lista “Aleksandar Vučić – Ujedinjena Srbija” 104 mandata (1.685.022 glasa, 39,17 odsto).
Zoran Alimpić, član Gradske izborne komisije Beograda, u razgovoru za Novu naglašava da, iako nakon ubedeljive pobede Studentske liste djeluje da su izbori završeni, ipak nije tako, jer Republička izborna komisija još uvijek sve zapisnike prikuplja i analizira, i nisu svi objavljeni.
“Po našem zakonu, konačni završni rezultati izbora objavljuju se onda kada bude završeno glasanje i izbori na svim biračkim mjestima. Nekoliko biračkih mjesta gotovo uvijek na svakim izborima bude sa nekim neispravljivim greškama. Recimo, ako nedostaje kontrolni listić u kutiji, ili ako je pronađen višak listića u glasačkoj kutiji, ili ako nije najmanje troje članova biračkog odbora potpisalo zapisnik”, kaže Alimpić.
Sagovornik Nove napominje da postoje neki razlozi zbog kojih se automatski obara biračko mesto, i da onda izbori moraju da se ponove, te da se to obično događa za nekoliko dana, radnim danom.
“Takođe, zainteresovane strane imaju rok od 72 sata da podnesu prigovore. Prigovore mogu da podnesu građani kojima je neko glasačko pravo oštećeno. Na primjer, ja sam čuo za jedno mjesto gdje je građanin došao da glasa, a već je bio zaokružen, vjerovatno nekom greškom”, navodi Alimpić.
On ističe da i podnosioci izbornih listi mogu da podnesu prigovore.
“Onda Republička izborna komisija ima rok od 72 sata da odgovori na taj prigovor, da donese rešenje o prigovoru. Onda opet 72 sata za tužbu Upravnom sudu, pa onda tužba. I onda je moguće da dođe do tog ponavljanja. Tek kada sva biračka mjesta budu imala rezultat koji je pravosnažan, znači bez toga da su svi eventualni prigovori odbijeni i svi rokovi za žalbe istekli, tek onda će Republička izborna komisija da proglasi konačne rezultate. Tada počinju da teku rokovi za zakazivanje i za sazivanje novog saziva Narodne skupštine, koja onda treba da izabere novog predsjednika skupštine, koji onda je taj koji je ovlašćen da raspiše predsjedničke izbore. Poslije toga teku rokovi za izbor nove Vlade. Tako da do tada postojeća skupština i postojeća vlada rade i obavljaju svoje dužnosti”, objašnjava Zoran Alimpić i zaključuje:
“Bilo bi dobro da sada kada je sve već jasno i pobjeda Studentske liste nepobitna, poražena strana ne pokušava da odloži i odugovlači primopredaju vlasti bespotrebnim prigovorima ili formalnim začkoljicama. Gotovo je i to što prije treba da shvate i prihvate”.
Rokovi za konstituisanje Skupštine Srbije
Dakle, tek kada se objave konačni rezultati parlamentarnih izbora održanih u nedjelju, počinju da teku rokovi za konstituisanje novog saziva Narodne skupštine.
RIK ukupan izveštaj o rezultatima izbora objavljuje u roku od 96 časova od prijema svih zbirnih izvještaja lokalnih izbornih komisija o rezultatima glasanja.
Prema Zakonu o izboru narodnih poslanika, RIK u roku od 10 dana od dana objavljivanja ukupnog izveštaja o rezultatima izbora, rešenjem dodeljuje mandate kandidatima za narodne poslanike po njihovom redosljedu na izbornoj listi.
U raspodeli poslaničkih mandata mogu učestvovati samo izborne liste koje su dobile najmanje tri odsto glasova od broja birača koji su glasali. U konkretnom slučaju to su “Studentska lista – Studenti pobeđuju” i lista “Ujedinjena Srbija”.
S druge strane, u raspodeli mandata učestvuje i izborna lista nacionalne manjine čak i onda kada dobije manje od tri odsto glasova. Nakon izbora održanih 25. oktobra od manjinskih stranaka u parlament ulaze Savez vojvođanskih Mađara – dr Balint Pastor, koji su osvojili 0,8 odsto glasova, odnosno tri mandata, “Rasim Ljajić – Ljudski (SDP – CDP)” 0,5 odsto glasova i jedan mandata, “SDA Sandžaka – Čuvari Sandžaka” sa 0,3 odsto glasova prema projekcijama Cesida i takođe jednim mandatom, kao i “Albanska koalicija” koja je osvojila 0,7 odsto glasova i dva mandata.
Rok za formiranje Narodne skupštine je 30 dana od objavljivanja konačnih rezultata izbora.
Kako izgleda raspodela mandata
Mandati u Skupštini Srbije se raspodjeljuju tako što se ukupan broj glasova koji je dobila izborna lista podijeli svakim brojem od jedan do 250, a dobijeni količnici se razvrstavaju po veličini, tako da izbornoj listi pripada onoliko mandata koliko ima svojih količnika među 250 najvećih količnika svih izbornih lista koje učestvuju u raspodeli.
Mandati narodnih poslanika se potvrđuju na prvoj sjednici Narodne skupštine, na osnovu izvještaja Republičke izborne komisije o sprovedenim izborima.
Sjednicu saziva predsjednik Narodne skupštine iz prethodnog saziva, tako da se sjednica održi najkasnije 30 dana od dana proglašenja rezultata izbora.
Nov saziv Narodne skupštine konstituisan je potvrđivanjem mandata najmanje dvije trećine narodnih poslanika, odnosno najmanje 167 od ukupno 250 članova parlamenta i i tada prestaje mandat prethodnog saziva parlamenta.
Zatim poslanici biraju predsjednika i potpredsjednike Skupštine, imenuju generalnog sekretara i formiraju radna tijela.
Koji je rok za formiranje nove Vlade Srbije
Predsjednik Republike, trenutno vd predsjednika Ana Brnabić, koja je i predsjednica prethodnog saziva Skupštine, konsultuje se sa predstavnicima svih izbornih lista koje su osvojile mandate da bi se znalo ko ima parlamentarnu većinu.
Predsjednik Republike potom formalno predlaže Narodnoj skupštini mandatara, odnosno kandidata za predsjednika Vlade, koji priprema program i predlaže ministre koji će činiti njegov kabinet.
Mandatar zatim pred poslanicima izlaže program i prijedlog sastava svog kabineta, nakon čega se otvara skupštinska rasprava.
Po okončanju rasprave, Narodna skupština glasa istovremeno o programu Vlade i o izboru predsjednika i članova Vlade.
Da bi nova Vlada bila izabrana, potrebno je da za nju glasa većina od ukupnog broja narodnih poslanika, dakle najmanje 126 poslanika.
Zakon o Vladi predviđa da izabrani ministri stupaju na dužnost tek po polaganju zakletve pred parlamentom, čime dosadašnja vlada zvanično završava rad u tehničkom mandatu.
Rok za formiranje nove Vlade je 90 dana od formiranja Narodne skupštine.
Ukoliko parlament u tom roku ne uspe da izabere novu Vladu, predsjednik Republike dužan je da raspusti Narodnu skupštinu i raspiše nove parlamentarne izbore.
PRAVILA KOMENTARISANJA
Komentari se objavljuju na portalu Skala radija. Odgovorni za sadržaj su isključivo autori napisanih komentara.
U komentarima je zabranjeno koristiti uvredljive riječi, psovke i klevete. Neće se objavit komentar koji sadrži ove elemente kao ni tekst komentara koji sadrži govor mržnje. Ukoliko se dogodi propust pa tekst bude objavljen, moderator je dužan da ga odmah ukloni čim ga primijeti ili mu neko skrene pažnju na sadržaj. Neprimjeren sadržaj će biti uklonjen a autor može biti prijavljen nadležnim organima.
Za eventualne primjedbe i sugestije mejl je [email protected].