Diplomatska pošta: Pismo predsjednici Evropske komisije 

Diplomatska pošta

Pismo predsjednici Evropske komisije 

Piše: Miodrag Vlahović

Poštovana Predsjednice,

da odmah razjasnimo: ne očekujemo da će ovo obraćanje bilo što promijeniti.

Pretpostavljamo da pismo neće ni stići do Vas. Ali, spremno prihvatamo tu mogućnost – kao i onu da ni Vaši najbliži asistenti ne budu imali interesa i vremena da redovima koji slijede posvete posebnu pažnju.

Razlog tome je jednostavan: pismo ne pišemo (samo) zbog Vas i EK, nego zbog nas – zbog istorijskog interesa i potrebe građana Crne Gore da naša zemlja bude članica EU.

Njegova svrha je, dakle, ispunjena i ako ostane kao zapis koji ima određeni datum i koji će se moći, jednog dana, pročitati. Nadamo se, svakako, u situaciji da je istorijska crnogorska evropska agenda uspješno okončana.

O drugoj opciji – da taj zajednički EU-Crna Gora projekat ne bude završen – ne bismo voljeli ni da razmišljamo. Ovo “pismo” služi upravo tome – da se taj negativni scenario ne dogodi.

Dakle:

Prvo, nedavni događaji u vezi glotifikacije ratnog zločinca, negiranje genocida kojim je taj zločinac rukovodio i sramne državne sahrane u susjednoj Srbiji, pokazali su da se, u tijelu kojim predsjedavate, sa izvjesnom zadrškom i kašnjenjem reagovalo na te fenomene – sa kojima se suočavamo i protiv kojih se borimo duže od tri decenije.

U Crnoj Gori, u kojoj su na vlasti političke snage koje istom apologetikom i istorijskim revizionizmom odgovaraju na ratne zločine i genocid kao i njihovi ideološki i politički istomišljenici u vladajućim strukturama u Srbiji, četnički vojvoda na mjestu predsjednika Skupštine je uradio nešto što ga apsolutno i definitivno diskvalifikuje da bude na čelu najvišeg predstavničkog doma u našoj zemlji.

Sa Vaše i sa strane Vaših saradnika, uključujući komesarku Martu Kos, nije bilo reakcije koju smo očekivali.

Nema osude, nema jasne kritike.

Drugo, umjesto da budu poslate jasne i odgovorne poruke, slušamo i čitamo pozive da se ignoriše to eklatantno gaženje svih vrijednosti i principa – kulturnih i civilizacijskih – na kojima se zasniva i EU, i da se “fokusiramo na nastavak evropske agende”.

Takve kompromitantne i zbunjujuće poruke su stigle i poslije skandaloznog i opasnog ponašanja i postupaka četničkog vojvode A. Mandića i partija vladajuće većine (NSD, PES, SNP, DNP) u Skupštini, koji znače antiustavnu i protivzakonitu opstrukciju Parlamenta i koji predstavljaju brutalno i bezobzirno gaženje ključnih demokratskih pravila i principa.

Vi to niste komentarisali, niti je to učino portparol EK, da ne pominjemo komesarku M. Kos i ambasadora J. Sattlera.

Svi zajedno – tim ćutanjem o problemu i potenciranjem “business as usual” pristupa – pokazujete da ne marite mnogo za one vrijednosti i principe na kojima se temelji višenacionalno, multikulturno i multierničko crnogorsko društvo.

Takav Vaš pristup je kratkovid i opasan – i za Crnu Goru i za njenu evropsku perspektivu. Loš je, vrlo, i za EU.

Treće, kao što su neki mlađi politički analitičari i komentatori istakli, Vaš pristup pokazuje da imate nelogičnu i kontraproduktivnu taktiku koja se tiče crnogorske EU agende.

Ako je, na početku mandata aktuelne Vlade Crne Gore, bilo nejasno i zbunjujuće zašto prihvatate i promovišete srpsko-ruske “proksije” (agente, saradnike i pione Kremlja i režimskog Beograda), Vašim posljednjim postupcima (bolje reći – nedostatkom odgovarajućih poruka i postupaka) te su se nejasnoće i nedoumice pretvorile u indignaciju i duboko nezadovoljstvo građana Vašim rezonima i pristupom.

Upornost da se dokazani anti-evropski političari i stranke promovišu kao lideri evropske politike u našoj zemlji je tragimomična.

Ako se, dakle, u Vašim zemljama, borite protiv nacionalista, ksenofoba, izolacionista i “suverenista” (AfD i njima bliske političke strukture, na primjer), građani Crne Gore koji vjeruju u evropske vrijednosti se moraju upitati – zašto onda podržavate i promovišete njihov pandan, njihove saveznike i obožavaoce u našoj zemlji?

Zaista vjerujete da su nacional-šovinistički političari i partije, koji svakodnevno promovišu destruktivne politike i socijalne modele, po svim pitanjima važnim za funkcionisanje, jedinstvo i građanski i demokratski karakter crnogorskog društva, kredibilni partner koji će biti konstruktivan u EU?

Kako je, dakle, moguće da su politike i ideologije koje urušavaju evropsko jedinstvo i stavljaju pitanje na sâmo postojanje EU – neprihvatljive u Vašim zemljama, a, istovremeno, prihvatljive (kao legitimni partneri!) u našoj zemlji?

Čemu služi ta duboka nelogičnost?

Četvrto, i, moguće, najvažnije – da li i zašto mislite da je očuvanje četničkog vojvode na čelu crnogorske Skupštine uslov da se ostvari “fokus” i nastavi posao na evropskoj agendi?

Kakve bi to posljedice za EU proizvela opravdana i neizbježna smjena jednog dokazanog nacional-šoviniste, negatora genocida, zagovornika ratova i apologete ratnih zločina i zločinaca?

Da li bi – čak i da pobrojano ne postoji i da se nije dogodilo (kao što, nažalost, jeste) – u Vašim zemljama tolerisali osobu koja teško zloupotrijebi funkciju prvog čovjeka Parlamenta, ne dozvoli poslanicima glasanje, zabrani novinarima ulazak i spriječi TV prenos?

Da Vam “pomognemo”: ne biste dozvolili, niti tolerisali – ni u jednoj zemlji EU. Tu nema nikakve sumnje. Zašto bi to onda bilo moguće i zašto bi to bilo nekažnjivo u Crnoj Gori?

Koja je i kakva evropska poruka sadržana u Vašoj de facto podršci četničkom vojvodi i srpsko-ruskom igraču? Kakva je Vaša poruka građanima Crne Gore – da je pristupanje EU prazni tehničko-mehanički proces, bez sadržine, pravila i značenja?

Svi znamo da to nije i ne može biti tako.

Poštovana Predsjednice,

ponovićeno, da ne bude nikakve zabune i nedoumice: istorijski je interes i potreba da Crna Gora postane članica EU u bliskoj budućnosti.

To je, koliko shvatamo, interes i opredjeljenje i EU.

Nema nikakve potrebe taj istorijski tok i sadržinu kontaminirati politikama, stavovima i odlukama, pa, samom tim, i posljedicama koje duboko kompromituju razloge koji našu zemlju opredjeljuju da bude dio porodice evropskih naroda i država.

Zato od Vas očekujemo da uvažite crnogorsku stvarnost i potrebe crnogorskog društva i države. To ne mnogo jednostavnije nego održavati neprirodnu i nelogičnu političku konstrukciju sa četničkim vojvodom – koji je, pored svega pobrojanog, i agresivni velikosroski nacionalista i negator crnogorskog identiteta i državnosti – na mjestu predsjednika Parlamenta.

U tome će Vam, svakako – kao i do sada – iskreno i dosljedno pomoći i pro-evropske političke partije i civilno društvo, koji će nastaviti da baštine i promovišu evropske vrijednosti i ciljeve.

S poštovanjem,

MMV

Podgorica, 30. septembar 2026.