CGO: Putinov saradnik Viktor Sadovniči i dalje inostrani član CANU, uprkos podršci ruskoj invaziji na Ukrajinu

CGO: Putinov saradnik Viktor Sadovniči i dalje inostrani član CANU, uprkos podršci ruskoj invaziji na Ukrajinu

Centar za građansko obrazovanje ukazuje na članstvo rektora Moskovskog državnog univerziteta Lomonosov u CANU i njegove političke i javne veze sa Vladimirom Putinom. Oni pozivaju crnogorsku akademiju da se javno odredi prema njegovom djelovanju.

Centar za građansko obrazovanje (CGO) saopštio je da se Viktor Sadovniči, rektor Moskovskog državnog univerziteta Lomonosov i dugogodišnji saradnik ruskog predsjednika Vladimira Putina, i dalje nalazi među inostranim članovima Crnogorske akademije nauka i umjetnosti (CANU).

Sadovniči je za inostranog člana CANU izabran 6. decembra 1996. godine, a njegovo ime se i dalje nalazi na zvaničnom spisku članova Odjeljenja prirodnih nauka te institucije.

Iz CGO-a podsjećaju da je Sadovniči nakon početka ruske invazije na Ukrajinu 2022. godine bio inicijator pisma ruskih rektora kojim je pružena podrška djelovanju ruskih vlasti. Zbog njegovog javnog djelovanja i podrške ruskoj politici prema Ukrajini, kako navodi CGO, protiv njega su uvedene ukrajinske sankcije, dok su mu pojedini univerziteti u Ukrajini oduzeli počasne doktorate.

Sadovniči blizak Putinu i „Jedinstvenoj Rusiji“

Viktor Sadovniči, matematičar rođen u Ukrajini, na čelu Moskovskog državnog univerziteta nalazi se od 1992. godine.

Prema podacima koje navodi CGO, od 2002. godine član je vladajuće partije „Jedinstvena Rusija“ i član njenog Višeg savjeta. Godine 2003. izabran je u Državnu dumu kao nosilac moskovske liste te partije, ali je odustao od poslaničkog mandata.

Tokom predsjedničkih izbora u Rusiji 2012, 2018. i 2024. godine bio je registrovan kao povjerenik predsjedničkog kandidata Vladimira Putina. Takođe je 2018. godine bio član inicijativne grupe koja je podržala Putinovu kandidaturu.

CGO ukazuje i na izmjene ruskog zakonodavstva kojima je omogućeno da predsjednik Rusije neograničen broj puta imenuje rektore Moskovskog i Sanktpeterburškog državnog univerziteta. Prema toj organizaciji, time je položaj Sadovničija kao rektora dodatno povezan sa odlukama predsjednika Rusije.

Posebnu pažnju CGO posvećuje ulozi Sadovničija nakon početka ruske invazije na Ukrajinu u februaru 2022. godine.

Kao predsjednik Ruskog saveza rektora, Sadovniči je bio povezan sa pismom kojim su rektori ruskih univerziteta izrazili podršku politici ruskih vlasti prema Ukrajini.

Zbog njegovog djelovanja, prema navodima CGO-a, Ukrajina ga je u junu 2022. godine uvrstila na listu sankcionisanih osoba. Univerziteti u Harkivu, Kijevu i Dnjepru potom su mu oduzeli počasne doktorate.

Istovremeno, panevropska akademija Academia Europaea suspendovala je Sadovničijevo članstvo u martu 2022. godine. Ta odluka uslijedila je nakon njegove izjave, u svojstvu predsjednika Ruskog saveza rektora, kojom je podržao rusku politiku prema Ukrajini.

Pitanje Sadovničijevog članstva u CANU CGO je ponovo aktuelizovao nakon učešća akademika Dragana Vukčevića na zasijedanju Savjeta Međunarodne asocijacije akademija nauka (MAAN) u Moskvi u septembru 2024. godine.

CGO je ranije saopštio da je Vukčević, rukovodilac Leksikografskog centra CANU, na tom skupu dijelio govornicu sa Sadovničijem, kao i sa drugim učesnicima koje ta organizacija povezuje sa ruskim i bjeloruskim vlastima.

Na taj način, ocjenjuje CGO, otvoreno je i pitanje odnosa CANU prema međunarodnim akademskim organizacijama sa kojima sarađuje, kao i prema javnom djelovanju pojedinih svojih članova.

CGO navodi da se CANU do sada nije javno odredila prema Sadovničijevoj podršci ruskoj politici prema Ukrajini.

Ta organizacija podsjeća da je članstvo u CANU, prema važećem Statutu, doživotno. Istovremeno, smatraju u CGO-u, činjenica da je članstvo doživotno ne isključuje mogućnost da se Akademija javno odredi prema stavovima i postupcima svojih članova.

Kao primjer drugačijeg pristupa, CGO navodi odluku Academie Europaea o suspenziji Sadovničijevog članstva, kao i odluke ukrajinskih univerziteta da mu oduzmu počasna zvanja.

Prema dostupnim informacijama koje navode, Sadovniči se ne nalazi na listi osoba prema kojima Crna Gora primjenjuje restriktivne mjere.

CGO ističe i da je CANU članica Evropske federacije akademija nauka i humanističkih nauka (ALLEA), koja je 2022. godine suspendovala članstvo Ruske akademije nauka i Nacionalne akademije nauka Bjelorusije.

Centar za građansko obrazovanje pozvao je CANU da se „javno i nedvosmisleno“ distancira od stavova i djelovanja Viktora Sadovničija.

Takođe predlažu izmjene Statuta CANU kojima bi se omogućio prestanak članstva u slučajevima javne podrške agresiji, ratnim zločinima ili drugim teškim povredama međunarodnog prava.

CGO je ponovio i poziv akademiku Draganu Vukčeviću da se odrekne članstva u MAAN, dok od CANU traži da se jasno distancira od te asocijacije i prekine institucionalnu saradnju sa njom.

Pobjeda