Evropski nojevi 

Diplomatska pošta

Evropski nojevi 

Piše: Miodrag Vlahović

Razočaranje je, nažalost, bilo očekivano.

Nema osude besprizornih i opasnih postupaka četničkog vojvode A. Mandića, niti reakcija na samoponištavajuće ponašanje formalno vladajuće partije M. Spajića.

Brisel ćuti, njegovi birokrate i diplomate nemaju repliku. Komesarka Kos – ništa; ambasador Sattler – bez riječi; izvjestilac Šarec – “ne želi da se miješa u unutrašnje političke obračune”?! Porazno.

Vojvoda Mandić je pokazao da pravila i principi – od Ustava do Poslovnika Skupštine – za njega nemaju nikakvog značaja. Ukinuo je i TV prenos – da se ne vidi ono što svi vide – čak i oni koji ne žele da vide.

PES je izvršio političko samoubistvo. Uzaludne su doskočice i pokušaji da se promijeni tema: Spajićeva partija nije autonomni politički subjekt. Ili, preciznije, PES nije subjekt.

Vojvoda Mandić, dakle, upravlja procesima, odlučuje o prisustvu sjednici i glasanju. Poraz PES je totalan: čak i njegovi “intelektualni” članovi, njih dvojica (ppv Ivanović i poslanik Stojović) – ćute kao zaliveni. Nemaju što da kažu. Ne smiju. Njihove kvazi-principijelne poruke prema EPP (Evropska narodna stranka) su kompromitovane. Ne samo u društvu evropskih konzervativaca.

KRAH POLITIKE POVLAĐIVANJA

Najvažnija posljedica skupštinske blokade je, ipak, na evropskoj strani.

Politika/diplomatija koju su personifikovali Kos i Sattler je doživjela fijasko.

Četnički vojvoda i ostali velikosrpski nacionalisti, saradnici i pioni – uključujući njihove reprezente u PES – su bili potpuno pogrešni izbor za promotere i predvodnike evropske agende.

To očiglednu istinu Komesarka i šef Delegacije EU su odbijali da uvaže. Njihova upornost u promociji savremenih, pardon, četnika pokazala je da se tu ne radi o omašci ili previdu, već o političkom projektu.

Čudili smo se tome – bar na početku – kada je gospođa Kos pominjala Bobotov Kuk, koji će da pohodi baš sa Mandićem.

Čuđenju više nije bilo mjesta poslije vodviljskih scena đe slovenačka liberalka (?!) ispija neku brlju na iskap – opet sa novim četnikom Mandićem i njegovim četnikolikim prijateljima.

Jer, Mandić i kompanija, ti “ugroženi Srbi” su bogomdani predvodnici procesa evropskih integracija, kojim površne i kratkovide briselske projekcije žele da pokažu kako EU – nije protiv Srba!

Pa je to, valjda, i poruka Srbiji (beznadežno zarobljenoj u živom pijesku ekstremnog nacional-šovinizma, mržnje i ostrašćenosti, kao i istorijskog revizionizma i pravdanja i slavljenja kvislinga i ratnih zločinaca) – Evropska komisija, Evropski Parlament, cijela EU – ne mrzi Srbe!

Ta apsurdna pokazna vježba koja, na više načina, traje decenijama, je potpuna, pardon, budalaština. Skupa i neefikasna, pri tome.

Dokaz je zemlja Srbija i njene nacionalističke vođe – od Koštunice do Vučića. Danas i više nego ranije.

Zato je računica da Crnu Goru u EU uvedu srpski nacionalosti i ruski igrači bila osuđena na propast. I biće neuspješna sve dok bude primijenjivana. Uzalud su repetitivne fraze i konstrukcije o napretku. Kao i ciljano blaćenje kritičara.

Za tu prostu i neprijatnu istinu su se pobrinuli upravo Mandić i PES.

Nije evropski to sakrivati. Lista zemalja-članica EU i njihovih diplomatija koje to vide je duža nego ranije.

(Storija o odbijanju njemačke parlamentarne delegacije da se sretne sa Mandićem je direktna potvrda toga. Da li su naši prijatelji Kos, Sattler i Šarec to vidjeli i shvatili – drugo je pitanje.)

Nadamo se da za tu neizbježnu spoznaju neće biti potrebno da Mandić, recimo, i bukvalno uvede konja u skupštinske klupe ili da zapali zgradu Skupštine.

Jer, simbolički, upravo je to juče uradio. I proglasio pobjedu.

Evropljanin čovjek!

NOVA STVARNOST

Do kada Andrija Mandić može ostati na čelu Skupštine je interesantno pitanje, takođe.

Nama se čini da je njegova smjena neizbježna.

Skupština ne može da funkcioniše sa takvim predsjedavajućim. To je politički neodrživo. A i poslovnički.

O vrijednostima koje je četnički vojvoda pogazio ne treba trošiti riječi – povodom toga će, uvjereni smo, opozicioni poslanici znati da reaguju. Sljedeća sjednica Skupštine je za četiri dana. Nemoguće je raspravljati o drugim pitanjima dok se ne razmotri pitanje odgovornosti predsjedavajućeg.

Ne može se izbjeći ni glasanje o tome. Kompromitovani PES je u klopci.

Za to vrijeme, Crna Gora i evropski partneri imaju pred sobom novu stvarnost – koja se tiče situacije u EU, opterećene opasnostima koju donose partije ekstremne desnice, ali i novog odnosa EU prema procesu proširenja.

Ono što je, do prije nekoliko mjeseci (o čemu smo pisali), bio stav iz non-pejpera pet EU članica, sada je dominantno mišljenje u EU, koje je gospođa Kos, očigledno po instrukciji, javno kazala. Morala javno da izgovori, preciznije.

U Crnoj Gori o tome nema riječi u javnoj debati – inače oskudnoj, svedenoj na nekoliko shematizovanih i neodređenih izjava – ni na strani vlasti (što je modus operandi aktuelnih ministara), ali ni na strani opozicije. Ne pomažu ni etablirane NVO … Ni slova, još uvijek.

Dešavanja u Skupštini i (auto)dezavuisanje PES su prilika da crnogorska demokratska i evropska opozicija jasno formuliše svoj stav i da ga “iskomunicira” diplomatijama država-članica EU.

U najboljem je interesu Crne Gore da prihvati nova pravila, procedure i uslove. To ne može i neće biti sporno, pa je o takvom stanovištu potrebno upoznati naše partnere – i javno, i u direktnim kominikacijama.

Pošto proces “privremenog zatvaranja pregovaračkih poglavlja” – o kojem se neprestano (i nepotrebno, isprazno!) stalno licitira – bude završen (kako sada stvari stoje – januar 2027, ili malo kasnije), Crnoj Gori predstoji komunikacija sa dvadeset i sedam evropskih adresa. Sa svakom pojedinačnom vladom država članica EU, dakle.

To će biti veliki izazov za aktuelnu diplomatiju i njene vrlo skromne (osakaćene) resurse, kao i za samu Vladu i njen haotični modus operandi.

U interesu je naše opozicije – jer je to u interesu naše države – da se na vrijeme pripremi za tu, najzahtjevniju fazu procesa priključenja EU.

U dinamičnim i kompleksnim procesima, u kojima neki – čak i bez krivice ili odgovornosti aktuelnih crnogorskih vlasti – protivni našim državnim interesima i proklamovanim ciljevima, biće prijeko potrebni umijeće i predani i sistematični rad.

Po čemu – znaju to i naši evropski prijatelji – Crnogorci nisu najpoznatiji …

ODGOVORNOST OPOZICIJE

Zato je odgovornost crnogorske, demokratske i građanske, autentično evropske opozicije velika.

Treba pokazati – i na domaćem terenu, ali i na evropskim adresama – da je sadašnja opozicija spremna da vodi zemlju u EU.

Za takvu – novu i aktivniju – politiku opoziciji se otvaraju novi povodi i razlozi.

Pošto su dugo (i nepravedno!) bila žigosani kao nekakav “kočničari evropskih procesa”, crnogorski opozicionari su sada u situaciji ne samo da razgrnu tu “maglu”, već i da se preporuče kao budući lideri tog istorijskog procesa – trećeg u prvoj polovini ovog stoljeća, poslije mirne obnove nezavisnosti i ulaska u NATO.

Članstvo u EU je, uvjereni smo, naša bliska budućnost. Zadatak opozicije da ne dozvoli da bilo ko – iz Crne Gore i/ili van nje – ugrozi taj istorijski državni/nacionalni interes.

Bilo ko, ponavljamo.