Skupštini upućena inicijativa za usvajanje Rezolucije o osudi svih oblika neofašizma i potvrdi antifašističkih vrijednosti

Centar za građansko obrazovanje (CGO) i Antifašisti Cetinja danas su Skupštini Crne Gore podnijeli inicijativu za usvajanje Rezolucije o osudi svih oblika neofašizma i potvrdi antifašističkog nasljeđa i vrijednosti.

Smatraju da je takav akt društveno i politički neophodan te odgovorna reakcija na, kako su ocijenili, zabrinjavajuće veličanje fašističkih i kolaboracionističkih ideologija, simbola i pojedinaca u Crnoj Gori i regionu. Dodatno su obrazložili svoju inicijativu.

– Savremena Crna Gora nastala je na temeljima antifašističke borbe i ustavno je definisana kao građanska država. Antifašizam nije samo dio historijskog naslijeđa Crne Gore, niti se iscrpljuje u sjećanju na Drugi svjetski rad i Narodnooslobodilačku borbu (NOB), već predstavlja jednu od njenih temeljnih vrijednosti i izraz vjekovne slobodarske tradicije -naveli su.

Antifašisti Cetinja i CGO poručili su Skupštini Crne Gore da jasno i nedvosmisleno potvrdi da u demokratskoj i evropskoj Crnoj Gori nema mjesta veličanju fašističkih pokreta, njihovih saradnika i ideologija, koje su iza sebe ostavile zločine, progone i masovna stradanja.

Podsjetili su da posljednjih godina svjedočimo učestalijim pokušajima ideološki motivisanog revizionizma, relativizacije zločina i javnog glorifikovanja pojedinaca i pokreta povezanih s fašističkim ideologijama.

Upozorili su da takve pojave nijesu pitanje različitih istorijskih interpretacija, već ozbiljan društveni i sigurnosni problem, koji podstiče ekstremizaciju, produbljuje podjele i povećava etničku distancu.

Posebno ih brine kada se ratni zločinci i odgovorni za etnička čišćenja predstavljaju kao heroji ili patriote jer se time normalizuje govor mržnje i obesmišljava kultura sjećanja.

Usvajanje ove rezolucije predstavljalo bi, kako su istakli, prvi institucionalni korak ka sistemskom suzbijanju opasnih narativa veličanja zločina i zločinaca, ali i snažnu poruku da Crna Gora ostaje dosljedna svojim istorijskim, ustavnim i evropskim vrijednostima.

– Kao takva bi morala naići na podršku svih poslanika i poslanica kojima su antifašizam, demokratske vrijednosti i dostojanstvo Crne Gore iznad partijskih i ideoloških podjela – dodaju.

Naveli su da je Rezolucija u potpunosti usklađena s evropskim putem Crne Gore.

– Moderna Evropa i Evropska unija nastale su upravo na iskustvu pobjede nad fašizmom i na opredjeljenju da se takve ideologije nikada više ne smiju ponoviti. Proces evropskih integracija nije samo tehnički proces ispunjavanja mjerila, već duboko transformativni proces usvajanja demokratskih vrijednosti, vladavine prava, antidiskriminacije i poštovanja ljudskog dostojanstva – podsjetili su.

Vjeruju da bi Rezolucija bila i važan podstrek institucijama da dosljednije i odlučnije ispunjavaju svoje obaveze i u okviru zakonskih nadležnosti pravovremeno sankcionišu govor mržnje, javno veličanje fašističkih ideologija i sve pokušaje izazivanja nacionalne ili vjerske netrpeljivosti.

– Veličanje ratnih zločinaca i zločina počinjenih uime neofašističkih ideologija predstavlja oblik govora mržnje i direktno vrijeđa žrtve i njihove potomke. Njihova osuda iz Skupštine bila bi snažna poruka građanima i građankama Crne Gore, ali i pokazatelj odgovornog odnosa političkih aktera prema funkciji koju obavljaju, državi koju predstavljaju i njenim temeljnim vrijednostima – naveli su u saopštenju.

Napomenuli su da je Predstavnički dom Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine 29. aprila 2026. usvojio sličnu rezoluciju, sa samo jednim glasom protiv, na inicijativu SDP-ovih zastupnika Saše Magazinovića i Jasmina Imamovića.