CGO: CANU novac za Enciklopediju trošila prije nego je projekat zvanično započet

Centar za građansko obrazovanje (CGO) ukazuje da su za projekat Crnogorske akademije nauka i umjetnosti (CANU) – Enciklopedija Crne Gore – sredstva za honorare trošena tokom 2023. i početkom 2024. godine, iako je projekat zvanično započet tek 1. septembra 2024. godine – navodi se u saopštenju ove nevladine organizaicje koje potpisuje Sara Čabarkapa. 

Dodaje se da za Radni tim za početak rada na Enciklopediji, od 7. februara 2023. do 1. septembra 2024. godine, potrošeno je 113.664,32 eura, od čega 104.044,52 eura na honorare ovog tijela, a 9.619,79 eura na dodatne troškove.

„Programom rada CANU za 2023. godinu planiran je početak realizacije ovog projekta, a Predsjedništvo CANU je 30. januara 2023. godine odlučilo da pripremne aktivnosti počnu već 1. februara, uz formiranje Radnog tima, u koje su imenovali sami sebe i troje zapošljenih u CANU. Zadatak ovog tijela bio je da sprovede pripreme do formiranja Redakcije Enciklopedije. Prema Godišnjaku CANU za 2023. godinu, koji još nije javno dostupan, Radni tim se tokom te godine sastao 21 put, a za svaku od tih sjednica članovi i članice ovog tima bili su plaćeni, odnosno ukupno im je isplaćeno 64.297,45 eura. U 2024. godini održano je dodatnih 12 sjednica, za koje je utrošeno još 39.747,08 eura. Honorar po članu po sjednici iznosio je 261,36 eura, a na posljednjoj, 33. sjednici, učestvovalo je čak 22 ljudi, što je samo za tu sjednicu iznosilo 5.749,92 eura“, navodi se u saopštenju.

Objašnjavaju da se u tom Godišnjaku iz 2023. godine navodi da je Radni tim popisao građu bivšeg Leksikografskog zavoda Crne Gore, kao i ranije materijale CANU o pokušajima izrade Enciklopedije Crne Gore, te da je pored Opšteg azbučnika CANU, u građi CANU pronađeno i popisano ukupno 2.355 leksikografskih članaka.

„Takođe je digitalizovan AlfabetaraAzbučnik/Abecedar i raniji radni materijali, organizovana posjeta Leksikografskom zavodu „Miroslav Krleža” u Zagrebu, održani sastanci sa pojedinim stručnjacima u cilju izrade strukture i formiranja organizacionog sastava na izradi Enciklopedije Crne Gore, izrađen pregled enciklopedija u regionu i započet razvoj softverske podrške za projekat. CANU je učestvovala i u radu Mreže evropskih enciklopedija. Međutim, iste aktivnosti, uz manje detalja, ponavljaju se i u Godišnjaku za 2024. godinu, koji takođe nije javno dostupan, zbog čega ostaje nejasno kada su pojedine aktivnosti zaista realizovane. Iako su pripremne aktivnosti za ovako važan projekat nesporno potrebne, postavlja se pitanje da li je za njih bilo neophodno više od godinu i po dana, kao i zašto u tom periodu nijesu razvijeni jasni interni kriterijumi koji bi osigurali meritornu selekciju oni koji će pisati za Enciklopediju Crne Gore“, saopštili su iz CGO.

Dodaju da su građani i građanke Crne Gore platili čak 33 sjednice ovog radnog tijela čiji je mandat bio samo da omoguće početak rada na ovom projektu.

„CGO podsjeća i da CANU do danas ne posjeduje kao informaciju biografije spoljnih saradnika, među kojima se nalazi i Milan Stojović, poznat po ratnohuškačkoj retorici iz 90-ih. U Radnom timu nalazio se tadašnji predsjednik CANU, Dragan Vukčević, koji je danas glavni i odgovorni urednik Enciklopedije Crne Gore, kao i rukovodilac Leksikografskog centra. Samo po osnovu ove dvije funkcije, on je prošle godine prihodovao 21.024 eura, dok je ukupno iz CANU primio 40.446 eura, a taj iznos će ove godine biti i veći“, navode.

CGO podsjeća da je za period od 1. septembra 2024. do kraja 2026. godine planirano gotovo milion eura za ovaj projekat.

„Kada se tome dodaju troškovi iz pripremne faze, jasno je da će ukupni izdaci premašiti tu cifru, dok javnost i dalje nema uvid u rokove niti u kojoj je fazi realizacije projekat. Istovremeno, CANU kontinuirano traži i dobija dodatne novce iz različitih ministarstava, što otvara i pitanje da li se troškovi dupliraju ili su toliko loše planirani, iako su ovako visoki. Pri tom, CANU ne pravda te troškove ministarstvima ugovorom propisanom dokumentacijom“, saopštili su.

CGO ponovo poziva CANU da novac građana i građanki Crne Gore koristi transparentno i odgovorno, te da javnost redovno informiše o svim fazama rada na Enciklopediji Crne Gore.

Portal Analitika